Trường Hải quan Việt Nam và đặc trưng đào tạo nghề trên cơ sở vị trí việc làm do tính chuyên sâu về nghiệp vụ
(BBT) - Việc sắp xếp, kiện toàn các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng của Bộ Tài chính để từng bước thực hiện cơ chế tự chủ trong giai đoạn từ nay đến năm 2015 theo tinh thần của Nghị quyết số 19/NQ-TƯ ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành TW là rất cần thiết. Tuy nhiên việc sắp xếp, kiện toàn này phải mang tính kế thừa, có lộ trình thích hợp đồng thời đảm bảo tinh gọn, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao. Trường Hải quan Việt Nam là đơn vị đào tạo duy nhất của ngành Hải quan, có những đặc thù không thể thay thế.

Thuộc hệ thống ngành dọc của Tổng cục Hải quan

Tổng cục Hải quan được tổ chức theo ngành dọc từ Trung ương đến địa phương, gồm 3 cấp với biên chế 10.000 công chức, viên chức. Hàng năm, Tổng cục thực hiện luân phiên, luân chuyển, điều động, chuyển đổi vị trí công tác đối với trên 2.000 lượt công chức, viên chức. Do đó, công chức, viên chức đượcluân chuyển, luân phiên cần được đào tạo. bồi dưỡng chung và chuyên sâu theo yêu cầu nghiệp vụ của công việc mới.



Hàng năm Tổng cục Hải quan luân chuyển, luân phiên,
điều động, chuyển đổi hơn 2000 công chức. Vì thế giải pháp đào tạo tại chỗ,
đào tạo tập trung để bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho công chức luôn rất quan trọng
(Ảnh: Internet)

Tính đặc thù của công tác quản lý nhà nước về hải quan

Hệ thống đào tạo của ngành Hải quan hoàn toàn độc lập, khác biệt và không chồng chéo với các hệ thống đào tạo của các đơn vị khác thuộc Bộ Tài chính. Trường Hải quan Việt Nam có đặc trưng là đào tạo nghề trên cơ sở vị trí việc làm do tính chuyên sâu về nghiệp vụ. Ngoài nội dung đào tạo về quản lý nhà nước, Trường Hải quan Việt Nam còn đào tạo các nội dung đặc thù gắn liền với thực tiễn hoạt động nghiệp vụ chuyên sâu về các lĩnh vực kiểm soát phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, võ thuật, kỹ năng sử dụng súng quân dụng,... trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, công chức hải quan theo vùng, miền, loại hình cửa khẩu.


 
Bắn súng là một nội dung bắt buộc trong chương trình đào tạo
của lớp Nghiệp vụ hải quan tổng hợp
(Ảnh tư liệu)


Trường Hải quan Việt Nam phối hợp với các Vụ, Cục nghiệp vụ và các Cục Hải quan tỉnh, thành phố thực hiện đào tạo chuyên đề đặc thù theo yêu cầu quản lý hải quan theo từng thời điểm. Ví dụ: Thực hiện đào tạo tại chỗ về kỹ năng vận hành và phân tích hình ảnh máy soi; hệ thống kiểm soát container theo sáng kiến kiểm soát container Megaport (chương trình của Tổ chức Hải quan thế giới - WCO mà Hải quan Việt Nam là thành viên); vận hành Hệ thống Thông quan tự động VNACCS/VCIS; công tác trinh sát, điều tra hình sự, tuần tra kiểm soát; tiếng Anh chuyên ngành Hải quan, và các lớp chuyên ngành khác.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng của Trường Hải quan Việt Nam liên kết chặt chẽ với thực tiễn hoạt động của Hải quan Việt Nam nói riêng và Hải quan thế giới nói chung

Các chương trình, nội dung đào tạo của Trường  luôn gắn với việc thực hiện các khuyến nghị của WCO và các cam kết hợp tác song phương, đa phương về quản lý hải quan với các nước trong khu vực, thế giới,... Các quy định này liên tục được cập nhật và điều chỉnh trong hệ thống chính sách, pháp luật của quốc gia. Việc cập nhập kịp thời kiến thức trong bối cảnh Hải quan đang hội nhập và cải cách thủ tục mạnh mẽ như hiện nay là hết sức quan trọng, thể hiện mối liên hệ mật thiết giữa đào tạo và thực tế.

Các hoạt động hợp tác quốc tế của Trường trong những năm qua vô cùng mạnh mẽ. Trường là một thành viên của Mạng lưới các Trường Hải quan thế giới (INCU). Ngoài đào tạo cho cán bộ, công chức Hải quan Việt Nam, Trường còn tham gia đào tạo cho Hải quan một số nước trong khu vực.


 
Tùy viên Đại sứ quán Pháp làm việc với Trường về công tác đào tạo
(Ảnh tư liệu)

Theo Đề án phát triển Trường Hải quan Việt Nam đến năm 2020 đã được Bộ Tài chính phê duyệt, Trường Hải quan Việt Nam phấn đấu trở thành Trung tâm đào tạo vùng của WCO vào năm 2020.

Các hoạt động đó cho thấy công tác đào tạo của Trường là một phần không thể tách rời của Tổng cục Hải quan cũng như của Hải quan thế giới

Và một bề dày lịch sử hơn ba thập kỷ

Trường Hải quan Việt Nam đã trải qua 05 lần thay đổi, chia tách, sáp nhập. Qua 05 lần thay đổi về tổ chức và cách thức quản lý, thực tế cần nhìn nhận rõ các vấn đề:

Một là: Ngành Hải quan luôn cần một đơn vị riêng làm công tác đào tạo.

Hai là: Xuất phát từ đặc thù đào tạo và cách thức tổ chức bộ máy của Ngành. Vì bản chất đào tạo của một ngành dọc như Hải quan là đào tạo nghề, theo các lĩnh vực nghiệp vụ chuyên môn đặc trưng và dưới dạng cầm tay chỉ việc.

 
"Vì sự nghiệp mười năm trồng cây - Vì sự nghiệp trăm năm trồng người"
- Công tác đào tạo, bồi dưỡng của Trường cũng phải là mộ sự nghiệp lâu dài
chứ không nên là sự chia cắt, sáp nhập liên tục, không ổn định
(Ảnh tư liệu)

Để tiếp tục góp phần hiệu quả vào quá trình phát triển và đào tạo nguồn nhân lực hải quan trong tình hình mới, ngành Hải quan cần có một cơ sở đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ riêng, độc lập nhằm đáp ứng yêu cầu cải cách và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực hải quan.

(Trường Hải quan Việt Nam)