Trường Hải quan Việt Nam qua các thời kỳ
1. Từ năm 1986 đến năm 1990: Trường nghiệp vụ Hải quan thành phố Hồ Chí Minh (Trường Nghiệp vụ Hải quan II)

Quán triệt đường lối đổi mới của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), ngành Hải quan tiến hành đổi mới mọi hoạt động nghiệp vụ, tiếp tục củng cố, tăng cường bộ máy, đẩy mạnh công tác huấn luyện, đào tạo và đào tạo lại cán bộ nhân viên cũ và mới, xây dựng lực lượng hải quan trong sạch, vững mạnh, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có bản lĩnh vững vàng tương xứng với lực lượng chuyên chính nửa vũ trang chuyên nghiệp, Tổng cục Hải quan đã ra Quyết định số 976/TCHQ-TCCB ngày 14/7/1986 về việc thành lập Trường Nghiệp vụ Hải quan tại thành phố Hồ Chí Minh (được đặt tại số 86 đường Trần Huy Liệu, Quận Phú Nhuận), sau này gọi tắt là Trường Nghiệp vụ Hải quan II.

Thời gian học của mỗi khóa là 3 tháng. Đồng chí Nguyễn Văn Cầm được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng, sau bổ sung đồng chí Nguyễn Bá Kiền cùng làm Phó Hiệu trưởng.

Biên chế ban đầu của Trường gồm 18 người, tổ chức làm 2 phòng: Phòng Giáo vụ, Phòng Tổ chức – Hành chính. Vì mới thành lập, cơ sở vật chất kỹ thuật của Trường còn tương đối giản đơn. Đội ngũ giảng viên chuyên trách chưa có, chủ yếu là các giáo viên kiêm chức là cán bộ của một số Vụ, Cục, Phòng của Tổng cục và Hải quan thành phố Hồ Chí Minh.

Từ năm 1986 đến năm 1990, Trường tổ chức được 10 khóa huấn luyện cho 1492 học viên.

2. Từ năm 1988 đến năm 1990: Trường nghiệp vụ Hải quan thành phố Hà Nội (Trường Nghiệp vụ Hải quan I)

Để tạo điều kiện cho việc học tập của cán bộ, nhân viên toàn ngành và đảm bảo kế hoạch huấn luyện, đào tạo, ngày 8/6/1988, Tổng cục Hải quan ra quyết định thành lập thêm Trường Nghiệp vụ Hải quan tại thành phố Hà Nội làm nhiệm vụ đào tạo lực lượng hải quan ở các tỉnh phía Bắc (được đặt tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm), sau này gọi tắt là Trường Nghiệp vụ Hải quan I.
Từ năm 1988 đến năm 1990, Trường tổ chức được 3 khóa huấn luyện cho 360 học viên.

3. Từ năm 1990 đến tháng 9 năm 1995: Trường Hải quan Việt Nam tại thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 28/ 9/1990, để thuận tiện cho việc tập trung chỉ đạo và xây dựng trường sở mới, Tổng cục Hải quan sát nhập hai trường Nghiệp vụ hải quan I và II thành Trường Hải quan Việt Nam, cử đồng chí Nguyễn Văn Cầm làm Hiệu trưởng và đồng chí Nguyễn Bá Kiền làm Phó Hiệu trưởng.

Trường được chuyển về địa điểm mới ở số 778 Nguyễn Kiệm, Quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài các giáo viên kiêm chức, Trường đã có một số giáo viên chuyên trách từ Trường Đại học Sư phạm và một số trường khác chuyển sang. Tổng cục Hải quan cũng điều động một số cán bộ trong ngành tốt nghiệp Đại học Ngoại thương, Đại học Luật về Trường làm giáo viên chuyên trách. Biên chế của Trường được tăng lên 40 người. Ngoài các Phòng Giáo vụ, Tổ chức cán bộ, Hành chính, còn thành lập các Khoa chuyên trách.

* Tóm lại: Từ đầu năm 1990 đến tháng 9/1995 , Trường tổ chức đươc 9 khóa (5 tháng) tập trung tại Trường Hải quan Việt Nam; 7 khóa theo chương trình rút gọn 3 tháng tại Hải quan Tây Ninh, Quảng Ninh (2 khóa), Hải phòng, Quảng Nam - Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội cho 614 học viên.

Từ khi thành lập Trường 1986 đến tháng 9/1995 đã tổ chức được 22 khóa tập trung và 7 khóa (3 tháng) tại các địa phương cho 3217 học viên của toàn Ngành.

Ngoài các khóa huấn luyện trên, Trường Hải quan Việt Nam còn tổ chức:

- Các lớp chuyên đề về kim khí, đá quý; về pháp lý cho gần 100 học viên trong ngành

- Hai khóa ngoại ngữ tiếng Anh cho Hải quan Tây Ninh; ngoại ngữ tiếng Anh, Pháp, Hoa (cấp độ B) cho Hải quan TP. Hồ Chí Minh.

Với sự giúp đỡ của Hải quan Vương quốc Anh, Trường Hải quan Việt Nam đã tổ chức 05 lớp nghiệp vụ chống buôn lậu ma túy cho gần 200 cán bộ, nhân viên Hải quan và 3 sĩ quan cảnh sát; các hội thảo quốc tế về công tác đào tạo, chống buôn lậu ma túy; kết hợp với các trường đại học khác mở các lớp tại chức về Anh văn, thuế quan… Trung tâm Ngoại ngữ tại Trường Hải quan Việt Nam được Tổng cục Hải quan và Bộ giáo dục và đào tạo cho phép thành lập từ năm 1992, đã đào tạo và cấp chứng chỉ quốc gia trình độ A, B tiếng Anh cho gần 2000 học viên là cán bộ nhân viên Hải quan và người ngoài ngành.

4. Từ năm 1995 đến năm 2005: Trường Cao đẳng Hải quan

Năm 1995, Trường Hải quan Việt Nam có thêm chức năng, nhiệm vụ mới là đào tạo sinh viên chuyên ngành Hải quan. Khi đó, Trường Hải quan Việt Nam được đổi tên thành Trường Cao đẳng Hải quan. Trường Cao đẳng Hải quan về chuyên môn nằm trong hệ thống các trường đại học, cao đẳng thuộc Bộ Giáo dục và đào tạo còn về tổ chức cán bộ… do Tổng cục Hải quan quản lý.
Tháng 12 năm 2005, Trường Cao đẳng Hải quan sáp nhập với trường Cao đẳng Tài chính kế toán 4 và Phân viện của Học viện Tài chính tại TP Hồ Chí Minh đổi tên thành Trường Cao đẳng Tài chính Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính, với nhiệm vụ: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ ngành tài chính, hải quan ở trình độ cao đẳng, nghiên cứu khoa học về các vấn đề tài chính, hải quan. Như vậy, đến cuối năm 2005, ngành Hải quan không có đơn vị trực thuộc đào tạo cán bộ của Ngành.

5. Trung tâm đào tạo bồi dưỡng công chức Hải quan: Từ năm 2006 đến năm 2010

Nhận thức được tầm quan trọng phải có một đơn vị riêng thuộc Tổng cục Hải quan để đào tạo, bồi dưỡng cho các cán bộ ngành, ngày 06 - 01 - 2006, Bộ trưởng Bộ Tài chính ra quyết định số 64/QĐ – BTC về việc thành lập Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng công chức hải quan, với nhiệm vụ đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức trong ngành Hải quan nắm vững các chế độ, chính sách, pháp luật để làm tròn vai trò quản lý nhà nước trong lĩnh vực Hải quan.

6. Trường Hải quan Việt Nam: Từ năm 2010 đến nay

Ngày 15 - 01 - 2010, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định số 02/2010/QĐ-TTg quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan, theo đó Trung tâm đào tạo bồi dưỡng công chức Hải quan được đổi tên thành Trường Hải quan Việt Nam.

Kết quả đào tạo của Trường Hải quan Việt Nam từ năm 2006 đến năm 2015:

 

Kể từ khi được thành lập theo Quyết định số 02/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Trường Hải quan Việt Nam đã đạt được nhiều thành tích nổi bật trong công tác.